МУКЪАДДЕСАТ

               

     Меним адым Джемиль Алушталлы. Мен  Къырымнынъ энъ дюльбер ялы бою шеэрлеринден биринде догъдым. Алушта эски тарихий  шеэрдир, онынъ меркезинде эвельден къалгъан бир дженувиз кулеси бар.   Буюк куленинъ этрафларында  асырлардан къалгъан къырымтатар эвлери бугуньгедже туралар.  Бу эвлернинъ арасында меним деделеримнинъ эвлери де бар.

       Амма бугунь,  меним икяем бизим аилемизде сакълангъан мукъаддесат шейлер бирисинден акъкъында оладжакъ. Бу дегерли шей – къырымтатар миллий къалпагъыдыр. Онъы Якъуб-дедем бабама эдие оларакъ багъышлады ве йыллар боюнджа бу къалпакъ бизим аилемизде дюнья мульку киби сакълана. Бу къалпакънынъ, эльбетте, озь тарихи бар, амма эвеля дедемни хатырламакъ ниетим бар.

Корбекулли  Яхуп дедем.

                                                                                                  Къартбабам Энвер

         Рахметли Якъуб-дедем Къырымнъынъ къадимий ерлеринден бирисинде, Корбек коюнде, он докъузынджы асырнынъ сонъунда  Одаман Мустафанынъ аилесинде дюньягъа кельди.  Корбек кою эфсаневий Чатыр дагънынъ этегинде ерлешкенден, анда эр бир тарафтан аджайип манзаралар корюне эди. Бу манзаралардан бириси Бабугъан дагъларыдыр. Бабугъанда энъ юксек дагъынынъ эвельки ады Орман-кош эди,  этрафындаки яйлалар ичинде Корбек койнинъ чобанлары къойларынъы отлай эдилер. Якъуб-дедемнинъ бабасына исе, чобанларынынъ башинда олгъаны  ичюн,  Одаман унваны берильген эди.

                                     Корбек коюнинъ Джамиси.

         Рахметли  Якъуб къартдедем балалыкътан Мустафа бабасыненъ чобанлыкъ япа эди ве  Бабугъан яйлада кечирген куньлерини чокътан-чокъ бабама анънатыр эди. «Эльхамдюлилях, - айтыр эди о, - бойле табиатны севмемек олурмы: бир тарафындан сонъундже яйлалар кенишлиги, обир тарафындан да юксектен-юксек дагълар, къушларнынъ сеслери, чобанларнынъ къавал  нагъмелери,  геджелерде сынъырсыз йылдызлы коклер ве тынч танълары. Бу Аллахтан бизге берильген бир  эльчиликдир, Аллагъа  бинълернен шукюрлер олсун!»

Сулялемиз яшлары Азизлер  зияретинде.

                        Сулялемиз Буюк Ламбат Настра-чешменин янында.

         Языкъ ки, бу табиат ве инсан гонюльдешлигини сенелерге сюргюнлик  токътатты. Халкъымыз узун йыллар девамына гурьбетликке огърады, амма Ветанына озь севгисини, садакъатынъы ве кучъ берген иманыны джоймады, Аллах халкъымыздан разы олсун!

           Иште, шимди рахметли дедемден къалгъан къалпакъ акъкъында икяе этмек сырасы кельди. Узакъ 1967 (бинъ докуз юз алтмыш единджи) сенесинде, Орта Асиянынъ шеэрлернынъ бирисинде къырымтатарлар гурьбетликте ильк сефер Хыдырлез байрамыны кечирмек къарар бердилер. Бабам о заманда дёрт яшлыкъ бала эди ве аилесинен берабер бу байрамгъа азырлыкъ корьдюлер. Якъуб дедем торунларына миллий урбалардан юньден чобан чораплар орьмек ве  сантырач кольмек тикмек буюканама эмир этти. Озь къолларынен исе, каракульден къалпакъ, къой териден чобан чарыкъларыны,  йылтравукъ дюгмелернен ишленген сачакълы джуздан  япты.  Бунъы эписини бабамнынъ устюне кийдиргенден сонъ аилемиз  хайретте къалып байрам багъчасына ел алдылар.                           

           Языкълар олсун ки, бу байрам  акимиет тарафындан ясакъланды ве халкъымызнъы джумленен милициянен дагъыттылар, амма ондан бакъмаданъ халкъымыз озь барлыгъыны ве бирликни косьтерди. Бизим аилемизде исе эр бир кунь бу вакъиялар акъкъында дедемнинъ къалпагъы хатырлата. Мен эеджаннен рахметли дедемнинъ къалпагъыны миллий байрамларгъа кийгенде тарихимыза мунасебет олмадан гъурур дуям.

  

Мен бабамнен. Башимда  дедем япкъан халпакъ.

            Арада чокъ вакъыт кечти, бизим къартларымыз бизим янъымызда ёкътырлар, амма менимдже, олар бизнен Ветанымызгъа  кери къайтып бизим юреклеримизде ве бу Къырым табиатында  даима яшайлар.

Гурьбетте къалгъан рахметлернинъ джумлесине эль-Фатиха! …

Аллах рахмет эйлесин!

           Джемиль Казаков, Алушта шеэри, 2013 с.